عمل جراحی فک

یکی از زمینه های جراحی پلاستیک ، گستره جراحی فک و صورت میباشد. جراحی زیبایی در این ناحیه به دو بخش جراحی جهت نسج نرم و نسج سخت تقسیم بندی میشود.در واقع جراحی ارتوگناتیک نام عمل جراحی بر روی فک ها و صورت میباشد. در تقسیم بندی نسج سخت ممکن است اشکالات به صورت کوچک بودن ، بزرگ بودن و یا رشد غیر متقارن فک ها و نهایتاً اختلالات اسکلتی دندانی باشد. اختلالات اسکلتی دندانی نه تنها باعث مشکلات زیبایی در صورت بیمار میشود ، بلکه ممکن است عملکرد دهان شخص را مختل نماید. جراحی پلاستیک با دخالت به موقع و انجام جراحی های مناسب می تواند از اکثر این اشکالات جلوگیری کرده و باعث کاهش عوارض و زاویه دار کردن صورت  شود.

imagesCAF93LPS

انواع مختلف جراحی های ارتوگناتیک

بسته به نوع ناهنجاری موجود در فک ها ، روشهای مختلفی هم جهت درمان جراحی فک و صورت وجود دارد که با تشخیص جراح فک و صورت برای شما توصیه می شود . به طور کلی جراحی های فک شامل :

جراحی های تک فک ( Single jaw )
یا جراحی های هر دو فک ( Bimax ) است .

مثلاً در یک بیمار ممکن است فقط فک پایین جراحی شود ، در بیمار دیگری فک بالا جراحی شود و یا در یک بیمار هر دو فک نیازمند جراحی باشد که توأماً این جراحی انجام می شود . در بعضی بیماران جراحی های قطعه ای فک ( segmental ) لازم می شود که به این معنی است که کل فک جراحی نمی شود و در حقیقت قطعه ای از کل فک با جراحی جا به جا می شود ، جهت آشنایی با انواع مختلف جراحی های ارتوگناتیک فک می توانید به قسمت فیلم های آموزش در همین سایت مراجعه فرمایید .

مشاوره ارتودنسی

در جراحی‌هایی که قرار است فک بالا یا پایین مورد جراحی قرار بگیرد حتما پیش از اقدام به عمل، مشاوره ارتودنسی برای بیمار درخواست می‌شود. البته در عمل چانه به دلیل اینکه نسبت دندانی فک‌ها نرمال است نیاز به مشاوره ارتودنسی قبلا از عمل نیست. اما در جراحی‌های فک بالا و پایین‌ ترتیب دندان‌ها ممکن است به هم خورده باشد بنابراین مشاوره ارتودنسی پیش از عمل ضروری است. در این مشاوره اگر تشخیص داده شد که ترتیب دندان‌ها مناسب نیست یک تا دو سال ارتودنسی انجام خواهد شد و سپس جهت عمل فک اقدام می‌شود.

مراقبت‌هاي بعد از جراحي

بيماري كه تحت عمل جراحي فك قرار گرفته باید مراقب باشد تا ضربه ای به فک وارد نشود چون می تواند باعث جابجایی استخوانها شده یا ابزارهای نگهدارنده داخل فک را شل کند.بیماران بهتر است از مسافرت‌های طولانی پرهیز کنند و در خودرو باید حتما کمربند ایمنی را ببندند. بهتر است این بیماران تا مدتی از ورزش‌های سنگین خودداری کنند.رعایت بهداشت برای این بیماران بسیار مهم و واجب است.این افراد از روز بعد از عمل باید مسواک بزنند و دهان خود را با دهانشویه شستشو بدهند.

مدت زمان بسته ماندن دهان و رژیم غذایی

بیمارانی که دهانشان باید با سیم بسته بماند قبلاَ باید تا 6 هفته در این وضعیت می ماندند اما در حال حاضر تا 3 هفته هم می توان این زمان را تقلیل داد.3-2 هفته دهان با سیم بسته می شود و بعد از این مدت سیم باز شده و بجای آن دهان با کش بسته می شود.در واقع در 2 هفته اول دهان مطلقاَ باز نمی شود، اما بعد از جایگزینی سیم با کش، دهان بیشتر از حالت قبل باز می شود.در مجموع حدود یک ماه و نیم طول می كشيد تا بیمار از دست سیم و کش راحت شود. کسانی که فکشان با سیم بسته شده باید بیشتر مایعات و غذاهای صاف شده (مثل سوپ بدون ملاط)استفاده کنند.در واقع در مدت دو هفته‌ای که دهان اصلاَ نباید باز شود بیمار نباید از غذاهایی که نیاز به جویدن دارند استفاده کند.بعد از برداشتن سیم و گذاشتن کش بیمار می تواند رژیم غذایی خیلی نرمی داشته باشد مثل سوپی که نیاز به جویدن زیاد نداشته باشد.بعد از یک ماه بیمار می تواند از غذاهای جویدنی استفاده کند.رژیم غذایی این بیماران باید حتماَ به گونه‌ای باشد که مواد غذایی مورد نیاز را دریافت کنند. کسانی که دهانشان باز می شود باید از غذاهای شل استفاده کنند یعنی غذاهایی که نیاز به جویدن شدید ندارند مثل سوپ،پوره،نان نرم،برنج و خورشت نرم که مواد سخت و سفت نداشته باشند.اما بعد از 4-3 هفته می توانند رژیم غذایی عادی داشته باشند.

دندان درد و بیماری لثه

رعایت بهداشت دهان و دندان مثلاً با مسواک کردن و نخ کشیدن، خطر پوسیدگی دندان را می‌کاهد و از بیماریهای لثه نیز جلوگیری می‌کند. جرم دندانی رسوبی از باقیمانده‌های غذا، مخاط، باکتریها و سایر مواد محرک است که منجر به پوسیدگی دندان و آسیب به لثه می‌گردد. بیماریهای لثه معمولا با ورم و آماس لثه شروع می‌شود که بیماری در این مرحله به راحتی قابل درمان است. علائم ورم و التهاب، حساسیت و خونریزی هنگام مسواک زدن می‌باشد. ممکن است مراحل پیشرفته بیماری لثه به از دست دادن دندانها بیانجامد. سلامتی لثه‌ها بر سلامتی عمومی بدن تاثیر گذار است. مطالعات و بررسیها وجود رابطه میان بیماری لثه و بیماریهای دیگر مانند دیابت، بیماری قلبی و زایمان زودرس را نمایان ساخته‌اند.

بیماریهای لثه در کودکان

یکی از شایع ترین بیماریهای لثه در کودکان ،‌ژنژیویت یا التهاب لثه است. التهاب لثه در کودکان در نتیجه بهداشت ضعیف دهان بوده و معمولاً دهان این کودکان دارای پلاک میکروبی و جرم می‌باشد. رعایت بهداشت دهان و دندان در پیشگیری و بهبود ژنژیویت مؤثر است. معمولاً در کودکان همزمان با افتادن دندانهای شیری و رویش دندانهای دایمی، ‌ژنژیویت ایجاد می‌شود که علت آن گیر مواد غذایی در آن ناحیه است و تا زمانی که دندان در محل صحیح خود قرار نگرفته است در رعایت بهداشت آن باید دقت بیشتری نمود. بیماریهای دیگر لثه نیز در کودکان رخ می‌دهد که خیلی شایع نمی‌باشد. تحلیل موضعی لثه و یا در مواردی افزایش حجم لثه به صورتی که روی دندانها را بگیرد، مشاهده می‌شود که در همه این موارد مراجعه به دندانپزشک لازم است.

علت بیماریهای لثه

عفونت دندان زمانی اتفاق می افتد که باکتری های منشا عفونت در داخل دندان، لثه ها و بافت اطراف آن پخش می شوند. دهان انسان پر از باکتری است که از ترکیب آنها با مواد غذایی کوچک باقیمانده در دهان و بزاق، یک لایه چسبنده بر روی دندان ها ایجاد می شود که در اصطلاح به آن پلاک گفته می شود. مسواک زدن دندان ها می تواند به توقف ایجاد پلاک بر روی دندان ها کمک کند. خوردن و نوشیدن مواد غذایی و نوشیدنی های دارای سطح بالای کربوهیدرات باعث می شود باکتری های موجود در پلاک دندان کربوهیدرات را به انرژی مورد نیاز خود تبدیل کند. در نتیجه این کار اسید در دهان تولید می شود که این اسید می تواند باعث ایجاد پوسیدگی دندان شود و در نهایت پوسیدگی دندان می تواند منجر به عفونت دندان شود. این مساله زمانی اتفاق می افتد که باکتری ها به بخش های زیر نفوذ کند:

مرکز دندان (ناحیه پالپ) از طریق حفره های ریزی که در دندان به خاطر اسید اضافی دهان ایجاد شده و باعث پوسیدگی دندان می شود، هنگامی که عفونت به زیر سطح دندان برسد، در اصطلاح فرد به عفونت دندان مبتلا شده است.
لثه ها و بافت اطراف آن که به این مشکل در اصطلاح عفونت لثه گفته می شود.

 patient woman at the dentist complains of toothache. Looking at camera.

علائم بیماری لثه (پریودونتال) چیست؟

در بیماری پریودونتال لثه ها ورم کرده و قرمز پررنگ یا بنفش هستند، دهان بوی بدی می گیرد، لثه ها تحلیل می روند ، دندان درد شدید همراه است و دندانها لق می شوند. ممکن است لثه ها به طور خود به خود یا به هنگام مسواک زدن دچار خونریزی شوند یا از ناحیه بین لثه و دندان چرک خارج شود. کشیدن سیگار، بعضی از انواع بیماری ها مانند دیابت، بالارفتن سن و بعضی فاکتورهای دیگر مانند تغییرات هورمونی در زنان و دختران احتمال ابتلا به بیماری لثه را بیشتر می کنند. اگر فرد تحت استرس شدید باشد دفاع و ایمنی بدن در برابر بیماری پریودونتال ضعیفتر خواهد شد. بعضی از داروهای ضد افسردگی و داروهای مورد استفاده در بیماران قلبی به دلیل کم کردن بزاق بهداشت دهان را به مخاطره می-اندازند. بیماری هایی مانند ایدز و سرطان نیز برای سلامت لثه-ها خطرناکند. بعضی از افراد هم به صورت ژنتیکی به بیماری های لثه ای مستعدتر هستند

 

دندان درد

هر درد یا التهابی در دندان، فک یا اطراف آنها، دندان‌درد گفته می‮شود. رایج‮ترین دلیل این درد، کرم‌خوردگی دندان است. باکتری‮های موجود در دندان، پلاکت‮هایی ایجاد می‮کند که به دندان‮ها می‮چسبد و اسیدهایی تشکیل می‮دهند که مینای دندان را خورده و سبب کرم خوردگی و پوسیدگی دندان می‮شوند.

علل های دندان درد

بیماری های لثه

عفونت ها و بیماری های لثه از شایع ترین علل دندان درد هستند. این نوع عفونت های باکتریایی در لثه رشد کرده، خود را به استخوان فک می رسانند و باعث التهاب ریشه های دندان می شوند. بیماری های لثه، دندان ها را به جویدن هر گونه غذا حساس و آسیب پذیر می کنند و در صورت پیشرفت، دندان ها سست می شوند.

التهاب پالپ دندان

این نوع التهاب زمانی اتفاق می افتد که پالپ دندان (مغز دندان که شامل رگها و عصب ها است) ملتهب شود و با فشاری که بر اعصاب و بافت اطراف دندان وارد می کند، درد شدیدی در دندان احساس شود. در اغلب موارد دلیل این التهاب ضربه هایی است که ممکن است به دندان وارد شود.

تحریک پذیری اعصاب دندان

اگر مینای دندان، آسیب دیده و از بین برود، انتهای اعصاب دندان تحریک پذیر می گردد و با ایجاد حرکت سیال در انتهای عصب درد شدیدی احساس می شود. عواملی مانند تغییرات دمایی (گرم یا سرد شدن ناگهانی) و همینطور جویدن غذاهای شیرین و ترش می تواند باعث تحریک این اعصاب شود.

آبسه

آبسه عفونتی است که در ریشه دندان جمع شده و با درد شدیدی بتدریج به لثه راه پیدا می کند. این نوع عفونت با مراجعه به پزشک به راحتی قابل درمان است. در موارد شدید، باکتری موجود در عفونت به نواحی حساسی مانند حلق و مجاری تنفسی رسیده و برای تنفس مشکلاتی را پدید می آورد. در صورت عدم درمان و در موارد وخیم، ممکن است عفونت به مغز راه پیدا کرده و سبب ابتلا به مننژیت گردد.

20898227_xl

پوسیدگی دندان

علت پوسیده شدن دندان، باکتری هایی است که در پلاک دندان رشد می کنند. این نوع باکتری به مینای دندان چسبیده و شکر و نشاسته -موجود در مواد غذایی باقی مانده بین دندان- را به اسید تبدیل می کند و اسید ایجاد شده، مواد معدنی لایه محافظ دندان را در خود حل می کند.
عوارض ناشی از پوسیدگی دندان پدید آمدن لکه، نقاط دردناک و سوراخ شدن لایه بیرونی دندان است که با پیشروی پوسیدگی به لایه میانی، باعث التهاب و درد دندان می شود.

دندان های مستعد پوسیدگی

در همه افراد باکتری ایجادکننده پوسیدگی دندان وجود دارد ، ولی پوسیدگی در دندان های همه افراد ایجاد نمی شود، چرا؟ هرچند صرفا پوسیده نبودن دندان ها معیار سلامت دهانی نیست، ولی در تفسیر این سوال چندین عامل وجود دارد: یکی از این عوامل گونه های میکروبی موجود در دهان است. در برخی افراد گونه های باکتری هایی که در مقابل باکتری های بیماری زا قرار می گیرند، زیاد است. بنابراین در افراد با استعداد پوسیدگی بالاتر، مراقبت زیادتر توصیه می شود.
مساله بعد، میزان مصرف مواد قندی است. مواد قندی ماده مورد نیاز و سوخت باکتری هاست، شما هر قدر سوخت بیشتری در اختیار باکتری ها قرار دهید، آنها با قدرت بیشتری فعالیت خواهند کرد. مثلاً فردی که مدام طی روز نوشیدنی حاوی قند مصرف می کند یا کودکی که آب نباتی را که ۲ساعت خوردن آن به طول می انجامد را می خورد یا فردی که ماده قندی چسبنده ای را مصرف کرده و قطعه ای از آن به دندانش چسبیده است، سوخت مورد نیاز باکتری ها را براحتی در اختیار آنها قرار می دهد.
نقطه مقابل این افراد کسانی هستند که مصرف این مواد را در کنار وعده های اصلی غذایی دارند. هر چند روش دوم، سالم ترین روش نیست به این دلیل که فرد ۳ بار در روز مواد قندی مصرف کرده است ولیکن از این جهت که دسترسی باکتری ها به سوخت را محدود کرده، مفید است. از سوی دیگر بزاق انسان می تواند در فاصله بین دو مصرف سطح اسید ایجاد شده در محیط دهان را تا حدی خنثی کرده و به وضعیت طبیعی نزدیک کند.

در این میان باید به قوام مواد غذایی نیز توجه کرد. مواد قندی چسبنده به مدت طولانی تری در محیط دهان باقی می مانند و اجازه دسترسی طولانی تری به باکتری ها می دهند. بنابراین بهتر است از مصرف مواد قندی چسبنده در برنامه غذایی کاسته شود.

درمان دندان ‌درد

بسیاری از بیماران هنگامیکه دچار دندان‌درد می‌شوند بخصوص مواردی که در شب بروز می‌نماید، آنچنان دچار ناراحتی و عصبانیت می‌گردند که با خود عهد می‌کنند در صبح روز بعد تمامی دندانهایشان را بکشند تا برای همیشه از مشکل دندان‌درد رهائی یابند. گروهی دیگر نیز تا رسیدن صبح با مصرف انواع و اقسام داروها و یا با گذاردن الکل ، قرص و… در پی تسکین درد بر می‌آیند. اما طولی نمی‌کشد که با طلوع خورشید و تمام شدن شب دندان درد نیز بتدریج فروکش نموده، بیمار احساس راحتی و آرامش می‌نماید. با از بین رفتن درد و طبیعی شدن اوضاع بسیاری از بیماران از خود می‌پرسند که برای رهائی از دندان ‌‌درد باید حتما دندان را کشیده یا راه دیگری نیز برای نجات چنین دندانی وجود دارد؟

در پاسخ به این سوالات باید گفت بشرط آنکه پوسیدگی تمامی دندان را فاسد نکرده باشد و تاج و ریشه از سلامت نسبی برخوردار باشد، دندانپزشک می‌تواند بدون کشیدن دندان ، درد را موقت ساکت نماید. در مراحل بعدی برای آنکه دوباره درد شروع نگردد و همچنین دندان مذکور بتواند مانند گذشته وظایف طبیعی خود انجام دهد، دندانپزشک به درمان دندان درد می پردازد و اعمال زیر را بترتیب اجرا می نماید: ابتدا عصب دندان را بطور کامل از داخل ریشه خارج کرده و سپس با استفاده از وسایل مخصوصی به تمیز کردن و آماده نمودن مجرای ریشه اقدام می‌نماید. در مرحله آخر نیز بکمک مواد مخصوصی مجرای ریشه را بطور کامل پر می‌کنند. انجام این مراحل در اصطلاح عموم به عصب‌کِشی یا عصب‌کُشی موسوم است.