n00199375-b

انواع روش های جرم گیری چیست؟

حتی اگر شما بهترین بهداشت دهان را داشته باشید، باکتریهایی در دهان هستند که همراه با پروتیینها و باقیمانده ها ومحصولات جانبی مواد غذایی، لایه نازکی با عنوان پلاک دندانی را بر روی دندانها تشکیل میدهند…

این پلاکها، اطراف پرکردگیهای دندانی ودر امتداد  لثه نواحی که دسترسی جهت تمیز کردن آنها پایین است تشکیل میشود. تشکیل پلاک دندانی خبر خوبی برای دندانها نیست. چراکه باکتریهای موجود در پلاک دندان با ترشح اسید ،مینای دندان را تحت تاثیر قرار داده و منجر به پوسیدگی می شود.  از طرفی اگر این پلاکها برداشته نشوند، کم کم آهکی شده و جرم تشکیل می شود . تشکیل جرم دندان چنان خزنده و به مرور زمان پیش می رود که فرد تصور میکند که این جرم بخشی از دندان اوست!!!!!

این تصور که جرم گیری و بروساژ دندان مینای دندان را از بین میبرد ناشی از همین تفکر است که فرد جرم را بخشی از دندان خود در نظر گرفته است.

بوی بد دهان، تغییر رنگ و التهاب لثه، تحلیل و از بین رفتن لثه و لقی دندان ها از عوارض جرم می باشد.جالب اینکه بدانید نتایج مطالعات نشان می دهد بیماری های لثه باعث تشدید بیماری هیا سایر اعضای بدن می شوند. سموم باکتری های موجود در جرم و پلاک با انتشار در رگه های خونی لثه وارد گردش خون شده و می تواند موجب تشدید بیماری های قلب و عروق، بالا رفتن قند خون در افراد دیابتی، زایمان زودرس و حتی سقط جنین شوند.

جرم گیری چیست؟

rH1433338563

تمیز کردن روزانه دندان ھا اگر چه اھمیت دارد، فقط بخشی از برنامه ی بھداشت دھان و دندان به شمار می رود. اما مراجعه بهدندانپزشک حداقل سالی یک بار سلامت دندان ھا را تضمین می کند. دندانپزشک از ابزار ھای تخصصی استفاده می کند کهمی تواند پلاک و جرم ھا ی به جا مانده را از بین ببرد. مسواک زدن و استفاده از نخ دندان و مراجعه به دندانپزشک نه فقط لبخند تان را زیبا می کند بلکه پوسیدگی دندان ھا را ترمیم و مانع از بروز بیماری ھای لثه و ازدست دادن دندان می شودتمیز کردن دندان ھا توسط دندانپزشک روشی است که در آن از ابزار ھای مختلفی استفاده می شود تا عمق لثه و پایه یدندان ھا ھمراه با سطح دندان ھا تمیز شود. ابتدا دندانپزشک از دستگاه اولتراسونیک استفاده می کند سپس ھمراه بااسپری آب پلاک ھا و جرم ھا ی سست شده را از روی دندان پاک می کند. سپس با یک ابزار فلزی به نام خراشنده ی دستی  یا اسکریپر بقایای جرم و پلاک را از بین می برد. در این موقع بیمار احساس ناراحتی می کند. ھمچنین لازمست که پایه یدندان ھا تمیز و ساییده شود تا باکتری ھا و پلاک ھا از بین بروند.در پایان دندانپزشک دندان ھا را برس می زند و با دستگاه و خمیر دندان مخصوص دندان ھا را تمیز و براق می کند.

موسسه دندانپزشکی در برخی کشورھا توصیه می کند که حداقل سالی یک بار به دندانپزشک مراجعه کنید تا معاینه شده ودندان ھایتان را تمیز کنید. اگر سابقه ابتلا به بیماری لثه دارید باید بیشتر از دندان ھایتان مراقبت کنید و آن ھا را تمیز نگه دارید.بدین ترتیب از عود بیماری یا بروز عفونت پیشگیری می کنید. ھمچنین، اگر مبتلا به بیماری مزمن مانند دیابت یا بیماری ھایقلبی عروقی ھستید باید جھت تمیز کردن دندان ھا به دندانپزشک مراجعه کنید زیرا بین این بیماری ھا و بیماری ھای دھان و دندان رابطه وجود دارداگر سیگار می کشید باید ترک کنید. سیگار کشیدن دندان ھا را کدر و زرد رنگ می کند و سبب بروز بیماری ھای دھان و دندانمی شود. اگر تصمیم ندارید که سیگار را کنار بگذارید باید مرتب دندان ھایتان را توسط دندانپزشک تمیز کنید. از وی بپرسید که لازمست چند ماه یک بار برای تمیز کردن دندان ھایتان مراجعه کنید.

روش ها

در واقع سه روش اصلی برای جرمگیری دندان وجود دارد :

۱. روش دستی جرم گیری دندان، که روشی است قدیمی و بسیار دردناک و زمان بر

۲. روش استفاده از دستگاههای جرم گیری دندان (اولتراسونیک و یا پیزوالکتریک)، که روش شایع در مطبها و کلینیکهای دندانپزشکی است.

۳. روش جراحی، که در موارد جرمهای گسترده مورد استفاده قرار می گیرد.

توصیه مهم اینکه عمل کردن به روشهای خانگی مثل استفاده از خمیر دندانهای سیگاریها و یا پودرهای جرمگیری و …. عملا مضر وفاقد ارزش درمانی جرم گیری است. این مواد به علت بالا بودن درصد ساینده ها ، مینای دندان را برداشته و دندانها را براق میکنند ولی بر جرم تشکیل شده روی دندانها تاثیری ندارند.

میتوان به نحوی جرم گیری دندان و یا جرم گیری لثه را  به گرفتن جرم کتری و یا جرم سماور تشبیه کرد. چرا که همانطور که برای برداشتن جرم سماور و کتری باید از روشهای مکانیکی استفاده کرد، برای بر داشتن جرم دندان نیز فقط روشهای مکانیکی موثر است.

عوارض

  • جرم گیری و حساسیت دندان: تصور اینکه جرم گیری موجب نازک شدن مینای دندان و پوسیدگی آن می شود اشتباه می باشد. در واقع هنگامی که جرم روی دندان ها تشکیل می شود لایه ای روی دندان قرار گرفته و آن را از تحریکات سرما و گرما حفظ می کند و از طرفی دیگر باعث تحلیل لثه و استخوان و اکسپوز شدن ریشه دندان می شود و در نتیجه بعد از جرم گیری که این لایه برداشته می شود، حساسیت به سرما و گرما در دندان ها رخ می دهد.
  • جرم گیری و لقی دندان: تجمع جرم باعث التهاب لثه و تحلیل استخوان نگهدارنده دندان می شود و باعث لقی دندان می شود ولی از آنجا که جرم دندان را دربرگرفته است به صورت کاذب ما لقی دندان را درک نمی کنیم و با برداشته شدن جرم، دندان لق می شود( البته در صورتی که تحلیل استخوان اتفاق افتاده باشد).
  • جرم گیری و پوسیدگی: تصور اینکه جرم گیری باعث برداشته شدن مینای دندان و ایجاد پوسیدگی می شود، غلط می باشد، چون اگر جرم گیری به طور صحیح انجام گیرد به دندان صدمه وارد نمی شود. در واقع پوسیدگی هایی که افراد بعد زا جرم گیری آن را مشاهده می کنند قبل از جرم گیری نیز وجود داشته ولی به علت اینکه زیر جرم مخفی بوده، قابل مشاهده نبودند.
13898647245220811097

ترمیم و پر کردن دندان

دندان از چند قسمت تشکیل شده است؛ قسمتی که دیده می‌شود، تاج نام دارد. تاج توسط بافت سختی به نام مینا پوشیده می‌شود. وظیفه این بافت سخت، حفاظت از ساختمان‌های زیرین است. اگر مینا آسیب ببیند، دیگر لایه‌های دندانی هم صدمه خواهد دید بنابراین به مراقبت کافی نیاز دارد. مینا خود به‌خود ترمیم نمی‌شود و فاقد عصب حسی است.

پوسیدگی یک بیماری باکتریایی دندانی است که از شایع ترین اختلالات سلامت محسوب می شود. اغلب افرادی که دچار پوسیدگی دندانی می شوند در سنین کودکی یا بلوغ قرار دارند البته پوسیدگی دندان را در همه سنین مشاهده می کنیم.

پوسیدگی یکی از علل اصلی از دست دادن دندان هاست و باوجود پیشرفت های بسیاری مانند معاینه منظم دندان ها، استفاده از فلوراید و بهبود بهداشت دندان  که در پیشگیری از پوسیدگی به عمل آمده، همچنان تعداد زیادی از مردم جامعه به آن گرفتار می شوند.

پر کردن دندان

images1

فرآیند ترمیم پوشیدگی و پر کردن دندان با خارج کردن بخش پوسیده دندان و پر کردن آن متوقف می شود. در مواقعی که پوسیدگی وسیع باشد، به طور موقت دندان پر می شود تا حساسیت دندان نسبت به درمان مشاهده شود.اگر بعد از چند روز علائم نامطلوبی وجود نداشت، ترمیم موقت برداشته شده و ترمیم دائمی جایگزین می شود.

نوع ماده ای که برای پر کردن استفاده می شود؛ به محل و نوع دندان بستگی دارد. دندان های آسیای بزرگ بیشترین عمل را انجام می دهند و فشار زیادی را در جویدن متحمل می شوند بنابراین نسبت به دندان های جلویی به ماده با دوام تری نیاز دارند. مواد پرکننده برای دندان های جلویی باید به رنگ دندان باشد.

روکش گذاری

اگر دندان به حدی پوسیده باشد که نتوان آن را با چند ترمیم کوچک یا ترمیم بزرگ تر بدون خطر شکستن اصلاح کرد، لازم است دندان بعد از برداشتن قسمت پوسیده، روکش گذاری شود. روکش دندان ممکن است از جنس چینی، فلزی یا ترکیبی از هر دو باشد. برای ساختن روکش، از دندان قالب گرفته و به لابراتوار فرستاده می شود و بعد از انجام مراحلی، روکش را روی دندان می چسبانند.

آبسه دندان

اگر دندان بسرعت ترمیم نشود، ممکن است به آبسه بینجامد؛ زیرا باکتری ها از حفره عبور کرده و مغز دندان را عفونی خواهند کرد.آبسه باعث تورم و التهاب شده و عروق خونی را متورم کرده و به اعصاب دندان فشار زیادی وارد می کند که به درد شدیدی منجر می شود. عفونت ممکن است به ریشه و استخوان گسترش پیدا کند و اگر بموقع درمان نشود، باعث لقی و از دست رفتن دندان خواهد شد.

 اگرچه این مساله از نظر برخی افراد غیرممکن به نظر می آید ولی حتی دندان های شیری کودکان با سن زیریک سال هم در معرض پوسیدگی بوده و می توانند پوسیده شوند. به همین دلیل هر ساله تعداد زیادی از این کودکان به علت مشکلات بوجودآمده برای درمان دندان شیری یا رفع مشکلات ناشی از آن به مراکز درمانی مراجعه می کنند.

اگر دندان های شیری این کودکان درمان نشود این مساله می تواند مشکلات متعددی را برای سلامت دهانی، دندانی وکلی کودک به همراه داشته باشد. والدین بایستی به این نکته به عنوان یکی از وظایف اصلی توجه داشته باشند و برای پیشگیری از ایجاد این مشکلات آموزش لازم را فرا بگیرند تا در هنگام رویش دندان ها به شروع مراقبت های اولیه مبادرت ورزیده و در دوره های زمانی مشخص برای کنترل این بیماری ها به دندانپزشک مراجعه کنند.

ترمیم دندان شیری

  • ترميم وپالپوتومي دندان‌ها:

دندان‌هاي شيري از حدود 6 سالگي شروع به لق شدن مي‌كنند و به مرور جاي خود را به دندان‌هاي دائمي مي‌دهند. 4 دندان جلويي بالا و پايين 8-6 سالگي و دندان‌‌هاي نيش و آسيا 12-9 سالگي لق مي‌‌شوند.

حال اگر تا زمان لق شدن و افتادن دندان شيري بيش از يكسال مانده و اين دندان پوسيدگي داشته باشد حتماً بايد ترميم شود اما اگر زير يكسال تا زمان افتادن آن زمان باشد مي‌توان دندان را كشيد. از آنجا كه دندان‌هاي شيري ظريف و كوچك هستند و ضخامت مينا و عاج آن‌ها كم است، پوسيدگي خيلي زود به عصب دندان مي‌رسد. يعني اكثراً براي ترميم دندان بايد درمان ريشه (عصب‌كشي) هم انجام شود. به درمان ريشه (عصب‌كشي) دندان‌هاي شيري «پالپوتومي»‌مي‌گويند. البته با توجه به شرايط كودكان و نوع  دندان معمولاً‌ پالپوتومي و ترميم دندان در يك جلسه انجام مي‌گردد. اگر پوسيدگي مدت زيادي بدون درمان باقي بماند باعث درد شديد و عفونت دندان خواهد شد. در مورد دندان‌هاي شيري درمان دندان عفوني موفقيت زيادي ندارد و مجدداً عفونت عود مي‌كند بنابراين غالباً اين دندان‌ها بايد كشيده شده و در جاي آن‌ها فضا نگهدار گذاشته شود. لازم به يادآوري است كه انجام پالپوتومي و ترميم دندان‌هاي شيري تاثيري در لق شدن و افتادن آن‌ها ندارد و اين مراحل بطور طبيعي مانند يك دندان سالم طي مي‌شود.

  • روكش دندان شيري (S.S. Crown) :

در دندان های شیری که بعلت پوسیدگی وسیع و چند سطحی نیاز به درمان پالپ( عصب کشی) پیدا می کنند، چون امکان ترمیم خوب و با کیفیت دندان که بمدت طولانی باقی بماند وجود ندارد، بهتر است بعد از انجام درمان پالپ، تاج دندان را با روکش بازسازی کرد. این روکش ها که به شکل پیش ساخته و فلزی وجود دارند، علاوه بر دوام و ماندگاری بالا، از شکستن بعدی دندان هم جلوگیری می کنند و نیز چون کاملاً روی دندان را می پوشانند، در پیشگیری از ایجاد پوسیدگی های بعدی هم تأثیر دارند.

  • فضا نگهدار (S.M.   Space Maintainer) :

اگر يك دندان شيري بدليل عفونت، شكستگي و … قابل درمان نبوده، زودتر از موعد كشيده شود حتماً بايد جاي خالي آن با وسيله‌اي به نام فضا نگهدار (SM) حفظ شود تا دندان دائمي جايگزين آن در موقع رويش دچار مشكل نشود. زيرا در غير اين‌صورت جاي خالي دندان به مرور توسط دندان‌هاي مجاور تنگ و اشغال مي‌شود و نبودن جاي كافي و حركت كردن دندان‌هاي شيري مجاور باعث ايجاد بي‌نظمي و نامرتبي در دندان‌هاي دائمي مي‌گردد كه نيازمند درمان‌هاي پيچيده ارتودنسي در نوجواني و بزرگسالي خواهد شد. فضا نگهدار، انواع مختلفي دارد كه بر حسب نياز بيمار ساخته شده و در محل لازم جايگذاري مي‌شود. موقعي كه دندان دائمي شروع به رويش در جاي خالي مورد نظر بكند فضا نگهدار توسط دندانپزشك خارج مي‌شود

دندان عقل

دندانهای عقل، سومین دندان آسیا ، آخرین دندانهایی هستند که رویش پیدا می کنند و برای داشتن سلامتی دهان و دندان معمولاً نیازی به آنها نیست .
دندانهای عقل حدود 20 سالگی و یا اوایل دهه بیست در انتهای دهان ظاهر می شوند و ممکن است هرگز رویش پیدا نکنند. که در این صورت نهفته هستند به این معنی که در استخوان فک یا بافت لثه گیر افتاده اند. اغلب اوقات علت این است که در دهان شما فضای کافی برای رویش آنها وجودنداشته است. فک های ما از انسانهای اولیه کوچکترند، چون رژیم غذایی آنها شامل مواد سخت بود و فک های بزرگ و دندانهای بیشتری نیاز داشتند اما انسانهای امروزی به نیروی جویدن زیادی نیاز ندارند.
در واقع امروزه دندانهای عقل بیش از اینکه مفید باشند مضر هستند و دندانپزشک شما ممکن است توصیه کند که آنها را خارج کنید.
احتمال دارد که دندانهای عقل نهفته باشند و شما حتی از وجودآنها با خبر نباشید تا اینکه به دلیل عفونت و یا فشار روی دندان مجاور، درد ناگهانی بروز کند . رویش ناقص دندان عقل نیمه نهفته می تواند باعث به هم ریختگی و یا حرکت دندانهای شما شود. احتمالاً تا زمانیکه دندانهای مجاور دندان عقل شروع به کج شدن نکنند شما متوجه رشد دندانهای عقل و فشار آنها روی ریشه دندانهای کناری نخواهید شد اما حتی در مواردی که دندانهای عقل رویش پیدا کنند معمولاً به سختی تمیز می شوند و در نهایت منجر به ایجاد پوسیدگی غیر عادی و یا عفونت در اطراف بافت لثه می شود.

wisdom_mir_7985

اگر علائم مشخص و واضح دارید یا حتی اگر مشکلی احساس نمی کنید به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا تشخیص دهد که آیا در حال حاضر مشکلی وجود دارد و یا احتمال بروز مشکل در آینده وجود خواهد داشت یا نه ؟
در صورتی که دندانپزشک شما توصیه کند که دندان عقل خود را خارج کنید مطمئناً این پیشنهاد عاقلانه ترین انتخاب برای حفظ سلامت بقیه ی دندان ها خواهد بود. دندان عقل باید به وسیله دندانپزشک عمومی یا جراح دهان و فک و صورت خارج شود. دندان های عقل به چند دلیل می توانند باعث آسیب شوند.

وقتي عقل راهش را گم مي‌كند

گاهي دندان عقل شما كاملاً به صورت افقي در استخوان فك قرار گرفته است و به‌جاي اين‌كه عمودي بالا بيايد به سمت جلو، حركت مي‌كند.در اين شرايط ريشه دندان آسياي دوم را قرباني حركت نادرست خود مي‌كند.اگر شما در اين شرايط براي جراحي دندان عقل‌تان اقدام نكنيد، پس از مدتي ريشه دندان آسياي دومتان تحليل مي‌رود و بايد ريشه اين دندانتان را نيز درمان کنيد. بنابراين با گرفتن يك عكس راديوگرافي، از رويش صحيح دندان عقلتان مطمئن شويد.

عقل فداي ارتودنسی

گاهي ممكن است شما فضاي كمي براي حركت دادن دندان ها و مرتب كردنشان داشته باشيد. در اين شرايط گاهي متخصص ارتودنسي قبل از شروع درمان ارتودنسي به شما توصيه مي‌كند دندان عقل تان را با جراحي از دهان خارج كنيد؛ به‌ويژه هنگامي كه لازم است براي مرتب كردن دندان هايتان، دندان هاي آسياب را عقب بكشيد.
همچنين گاهي شما دندان هايتان را ارتودنسي مي‌كنيد و همه دندان ها پس از خاتمه مدت درمان مرتب مي‌شوند، ولي هنوز مقداري شلوغي در دندان هاي جلوي فك پايين باقي است. در اين مورد نيز ممكن است دندان پزشكتان به شما توصيه كند كه دندان عقلتان را جراحي كنيد تا اين بي‌نظمي اندك باقي‌مانده نيز برطرف شود.

مشکلات دندان عقل

اغلب افراد جامعه مشکلاتی با دندان عقل دارند. از جمله دردسرهایی که دندان‌های عقل روییده، نهفته و نیمه نهفته می‌توانند ایجاد کنند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف. اثر فشاری محدودیت فضا در قوس فکی یا رشد دندان عقل در جهات نادرست موجب مشکلاتی مانند این موارد می‌شود:

۱. تحلیل ریشه دندان آسیای دوم (در صورت الگوی رشدی نادرست دندان (به صورت افقی))

۲. تشکیل کیست‌ها و تومورهای با منشا دندانی در اطراف دندان عقل نهفته که بسته به نوع ضایعه ممکن است خوش خیم و یا بد خیم باشند.

۳. تضعیف استخوان فک توسط یک دندان نهفته و عدم استحکام مکانیکی استخوان فک در برابر ضربه

۴. نامرتب شدن و درهم ریختگی بقیه دندان‌های فک

زمان مناسب درآوردن دندان های عقل چه موقع می‌باشد؟
این دندان ها تا جایی که قادر به رویش باشند، به طرف سطح حرکت می‌کنند و معمولا در سطح پشتی دندان های آسیای بزرگ دوم گیر می‌افتند و جلوتر نمی‌روند. این حالت معمولا در سنین 16 تا 17 سالگی اتفاق افتاده و بهترین زمان برای درآوردن آنهاست. در این سن به دلیل وجود کیسه رویشی بزرگی که تاج دندان را در بر گرفته و همچنین به این علت که ریشه دندان هنوز رشد نکرده و کوتاه می باشد، کشیدن آنها آسان است. ضمن اینکه از بروز عوارض فوق‌الذکر و عوارض حین جراحی نیز پیشگیری می‌شود.

خارج کردن دندان عقل

دندان عقل، خارج شده از فک
این دندانها نقش چندانی در جویدن غذا ندارند و با توجه به مشکلاتی که ذکر شد، این دندان ممکن است لازم شود تا توسط دندانپزشک از فک خارج شوند. البته خارج کردن بدون دلیل آن به خاطر احتمال آسیب به اعصاب توصیه نمی‌شود. بهترین سن برای خارج کردن دندان عقل از دهان، زیر ۲۰ سالگی است. البته در سنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی هم امکان خارج کردن آن‌ها وجود دارد، ولی پس از ۴۰ سالگی کشیدن دندان عقل دشوارتر می‌شود.
خارج کردن این دندان ممکن است عوارضی مانند خونریزی، درای ساکت، آسیب به اعصاب و … داشته باشد. اگر دندان عقل به صورت نهفته باشد نیاز به جراحی دندان عقل میباشد.

آیا جراحی دندان عقل درد دارد؟

خیر. با ایجاد بی حسی عمیق این جراحی درد ندارد. اگر قبل از تمام شدن بی حسی طبق نظر دندانپزشک از داروهای مسکن مناسب استفاده کنید، دردی نخواهید داشت.
البته باید گفت درد جای جراحی مانند هر زخم دیگری تا بهبودی کامل خواهد بود.